Theo thống kê, hiện Việt Nam có khoảng 500.000 lao động đang làm việc ở nước ngoài, nguồn thu ngoại tệ từ xuất khẩu lao động của Việt Nam ước tính đạt trên 1,8 - 2 tỷ USD/năm. Tuy nhiên, công tác xuất khẩu lao động (XKLĐ) vẫn tồn tại không ít thách thức

Số liệu báo cáo của Cục Quản lý lao động ngoài nước, Bộ LĐTB&XH, lượng lao động của Việt Nam ra nước ngoài làm việc tăng trưởng đều trong 10 năm qua. Năm 2007 chỉ có 80.000 lao động/năm đi xuất khẩu, đến nay (năm 2016) đã lên gần 130.000 lao động/năm.

Những cái khó mà ứng viên dễ gặp phải khi kiếm việc làm online, xem thêm Lời giải cho bài toán khó khi tìm việc online

Tính hết tháng 10/2017, mục tiêu XKLĐ đã vượt kế hoạch. Cụ thể, trong 10 tháng đầu năm nay, tổng số lao động nước ta đi làm việc ở nước ngoài là 106.127 người. Trong số này có gần 41 nghìn lao động nữ. Con số lao động đi làm việc ở nước ngoài đã đạt 101% kế hoạch năm.

Trước đó, năm 2017, ngành lao động đặt kế hoạch đưa 105 nghìn lao động đi làm việc ở nước ngoài, trong đó các thị trường trọng điểm tiếp tục là Đài Loan (Trung Quốc), Nhật Bản và Hàn Quốc. Riêng với thị trường Nhật Bản, Việt Nam đã trở thành nước có số lượng thực tập sinh lớn nhất trong 15 quốc gia phái cử thực tập sinh sang nước bạn Nhật Bản. Sau hơn 20 năm, đã có hơn 150 nghìn lượt thanh niên Việt Nam tới Nhật Bản để thực tập kỹ năng. Không chỉ tăng trưởng về số lượng, chất lượng phái cử thực tập sinh Việt Nam gần đây cũng có những cải thiện rõ rệt.

Có thể khẳng định rằng, hoạt động XKLĐ những năm gần đây đã đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế, góp phần giảm nghèo cũng như tạo thêm cơ hội việc làm cho người lao động. Tuy nhiên thị trường XKLĐ đã xảy ra những sự cố đang tiếc như: Tình trạng lao động bỏ hợp đồng, bỏ trốn ra ngoài, lừa đảo XKLĐ... đã làm ảnh hưởng xấu đến hình ảnh người lao động (NLĐ) Việt Nam.

Theo thống kê của Cục Quản lý lao động ngoài nước, tính đến nay đã có 64 DN XKLĐ đã bị thu hồi giấy phép. Cụ thể từ năm 2007 đến nay, thực hiện Luật về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đã có tới 64 DN bị thu hồi giấy phép đưa NLĐ Việt Nam đi làm việc tại nước ngoài. Đặc biệt, từ đầu năm đến nay, trong năm 2017, đã có 4 DN bị rút giấy phép do vi phạm các quy định Luật về NLĐ Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng như: Không trực tiếp tuyển dụng lao động, cho người khác sử dụng giấy phép của mình để hoạt động đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài và lợi dụng hoạt động đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài để tổ chức tuyển chọn, thu tiền trái phép của NLĐ, ...

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, con số 4 doanh nghiệp bị rút giấy phép vẫn là con số khá khiêm tốn và chưa đủ sức răn đe. Thực tế dù đã có nhiều doanh nghiệp bị rút giấy phép nhưng tình trạng doanh nghiệp XKLĐ vi phạm vẫn chưa có dấu hiệu giảm. Nguyên nhân tình trạng “sai phạm vẫn được cấp phép” còn đang tiếp diễn.

Chính việc xử lý thiếu nghiêm minh, phạt cho có đối với những vi phạm nghiêm trọng đang vô tình tiếp tay cho các doanh nghiệp vi phạm. Hơn nữa, các địa phương, nơi có các doanh nghiệp dịch vụ XKLĐ, đã không nắm bắt được tình hình thực tế nên không biết được các hoạt động của các doanh nghiệp, các trung tâm XKLĐ này. Khi xảy ra sai phạm rồi, các cơ quan quản lý mới biết.

Đánh giá về hoạt động XKLĐ trong thời gian qua, Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH Doãn Mậu Diệp cũng thừa nhận, dù số lượng tăng nhanh trong những năm gần đây nhưng chất lượng nguồn nhân lực XKLĐ vẫn chủ yếu là lao động phổ thông. Trong khi đó về công tác quản lý vẫn còn nhiều vấn đề cần tháo gỡ, nhất là về mặt thủ tục. Đây cũng chính là lỗ hổng khiến nhiều doanh nghiệp lợi dụng để thu phí vượt trần, không tuân thủ các quy định khi đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Để lành mạnh hóa thị trường XKLĐ, theo ông Bùi Sỹ Lợi - Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội cho rằng, XKLĐ là cần thiết để phát triển kinh tế nhưng không phải bằng mọi giá, vì điều này không chỉ có giá trị về mặt kinh tế mà còn cả về mặt văn hóa, xã hội. Do đó các doanh nghiệp cần bỏ tư tưởng làm ăn “chộp giật”, chạy theo số lượng. Cùng với đó ngành chức năng phải siết chặt quản lý nhưng đồng thời phải có những cải cách về mặt thủ tục hành chính làm sao cơ chế thật thông thoáng và cụ thể, vì hiện nay có quá nhiều văn bản, thông tư gây khó khăn cho DN và người lao động.


Nguồn: Tin tức, Đọc báo Online, Tin tức trong ngày 24h - VietNamNet